Rząd Wielkiej Brytanii bardzo stara się ułatwiać zakup mieszkania osobom, które faktycznie potrzebują dachu nad głową dla swojej rodziny. Istnieje wiele programów pomocowych i ulg dla osób ze statusem First Time Buyer, a jednym z nich jest First Homes Scheme. W tym artykule wyjaśnimy dokładnie na czym polega ten program oraz doradzimy, w jaki sposób sam możesz z niego skorzystać.
Status First Time Buyer (FTB)
Zanim przejdziemy do objaśniania zasad działania programu First Homes Scheme, musimy najpierw wyjaśnić termin First Time Buyer, ponieważ to właśnie tu on gra kluczową rolę. W Wielkiej Brytanii określa się tak osobę, która nigdy nie posiadała żadnej nieruchomości – nie tylko w kraju, ale również za granicą. Wykluczone są więc wszystkie osoby, które na przykład odziedziczyły mieszkanie po rodzicach, miały lub mają dom w innym kraju lub są chociaż częściowymi udziałowcami w jakiejś nieruchomości (nawet inwestycyjnej).
Posiadanie statusu First Time Buyer upoważnia osobę do korzystania z programów rządowych – obecnie właśnie First Homes Scheme (Kiedyś Help to Buy), oraz znacząco obniża Stamp Duty Land Tax, czyli podatek od zakupu nieruchomości – osoby ze statusem FTB, kupując swoją pierwszą nieruchomość do celów mieszkaniowych, nie zapłacą żadnego podatku do kwoty £300,000, a od części między £300,000 a £500,000, tylko 5%. Powyżej £500,000 SDLT będzie liczony według standardowych stawek.
Dodatkowo, dla First Time Buyers często przewidziane są atrakcyjne oferty kredytowe, które wyróżniają się lepszymi warunkami od ofert klasycznych. Nie oznacza to jednak, że takim osobom zawsze uda się uzyskać atrakcyjny kredyt – banki sprawdzają ich zdolność finansową tak samo jak każdego innego wnioskującego. Liczą się też wszystkie inne czynniki, takie jak współczynnik LTV (w tym przypadku zazwyczaj powiązany z wysokością depozytu) lub stabilność zatrudnienia. Oferty kredytów dla First Time Buyers są często atrakcyjniejsze, jednak aby z tego skorzystać, trzeba zapewnić sobie solidne finansowe podstawy.
Pamiętaj również, że jeśli chcesz zakupić nieruchomość korzystając z FTB wspólnie z partnerem, status muszą mieć obydwie osoby.
Zrozumienie First Homes Scheme
W 2021 roku wystartował program przygotowany przez rząd, który umożliwia osobom kupującym nieruchomość po raz pierwszy (First Time Buyers), kupić mieszkanie w Anglii po niższej cenie. Nieruchomości objęte programem mają przewidzianą zniżkę od 30% do 50% od ceny rynkowej, w zależności od ustaleń lokalnego councila. To właśnie on decyduje o warunkach i zasadach działania programu w obrębie obszaru, którym zarządza. Zazwyczaj program dotyczy nowo wybudowanych mieszkań – uczestnictwo w First Homes Scheme często jest warunkiem pozwolenia na budowę, co oznacza że jest narzucane z góry na deweloperów realizujących nowe inwestycje. Council wymaga od nich, aby określona ilość mieszkań na osiedlu była objęta zniżką i sprzedawana wyłącznie osobom posiadającym status First Time Buyer. Kiedy takie mieszkanie zostanie wpisane do programu, oznacza że jego wartość jest zaniżona permanentnie, a nieruchomość może być kupowana tylko i wyłącznie przez osoby ze statusem FTB. Przykładowo, jeśli ktoś kupi mieszkanie objęte programem i po 30 latach będzie chciał je sprzedać, musi wystawić je z taką samą zniżką, z jaką zostało ono kupione, a nabywcą musi być inny First Time Buyer.
Kto kwalifikuje się do First Homes Scheme?
Aby móc skorzystać z programu First Homes Scheme i kupić mieszkanie ze zniżką, trzeba spełnić kilka warunków:
- Mieć status First Time Buyer;
- Mieć skończone 18 lat;
- Przy zakupie nieruchomości wziąć kredyt hipoteczny na co najmniej połowę ceny po zniżce;
- W roku poprzedzającym rok podczas którego kupuje się nieruchomość nie zarobić więcej niż £80,000 brutto rocznie (lub £90,000 jeśli nieruchomość jest w Londynie). Jeśli chce się kupić mieszkanie wspólnie z partnerem, ten limit dotyczy obydwu osób;
- Jeśli kupujesz nieruchomość wspólnie z partnerem, oboje musicie mieć status FTB oraz oboje musicie być stronami kredytu (skorzystać z Joint Mortgage).
Dodatkowo, istnieje limit cenowy dla mieszkań objętych programem. Nowo wybudowane nieruchomości nie mogą kosztować więcej niż £250,000 po zastosowaniu zniżki (lub £420,000 w Londynie). Jest to jednak wymóg narzucony tylko na deweloperów – jeśli mieszkanie ma być później odsprzedane przez prywatnego właściciela następnemu First Time Buyer, limity przestają obowiązywać. W takiej sytuacji trzeba zlecić wycenę nieruchomości, aby uzyskać aktualną cenę rynkową nieruchomości, po czym zastosować taką samą zniżkę, po jakiej mieszkanie było kupione pierwotnie.
Priority Period
Ważnym aspektem programu First Homes Scheme jest Priority Period, czyli trzymiesięczny okres, w którym pierwszeństwo do zakupu ma określona grupa społeczna. Lokalny Council może wprowadzić taką zasadę, kierując się ustaleniami rady co do tego, komu najbardziej potrzebne są tańsze mieszkania. Do takiej grupy mogą należeć:
- Key workers – czyli osoby pracujące w zawodach kluczowych dla społeczności. Nie ma jednej konkretnej listy zawodów, które kwalifikują się do tego statusu. Za każdym razem to Council ustala jakie zawody będą brane pod uwagę (mogą to być na przykład pracownicy NHS, urzędnicy czy policjanci);
- Osoby związane z daną okolicą od dłuższego czasu;
- Osoby z niższymi dochodami.
Oprócz tego, istnieje zasada obowiązująca w całym kraju, według której z Priority Period zawsze może korzystać:
- Członek sił zbrojnych Wielkiej Brytanii;
- Były małżonek lub partner cywilny członka sił zbrojnych (jeśli jest rozwiedziony lub w separacji);
- Wdowa lub wdowiec po zmarłym członku sił zbrojnych (jeśli śmierć była spowodowana w pełni lub częściowo służbą);
- Weteran, który opuścił siły zbrojne w ciągu ostatnich 5 lat.
Ważne jest, aby pamiętać, że te osoby zawsze muszą spełniać wszystkie inne kryteria do skorzystania z programu.
Często więc się zdarza, że Council ustanawia lokalne kryteria dla nowo wybudowanych mieszkań objętych programem. Przykładowo, może on zarządzić, że przez pierwsze 3 miesiące, pierwszeństwo do kilku nieruchomości ze zniżką 35% mają pracownicy pobliskiego szpitala. Jeśli jesteś gotowy do wzięcia udziału w programie i spełniasz wszystkie inne kryteria, musisz poczekać 3 miesiące, zanim będziesz mógł kupić mieszkanie. Jeśli przykładowo wszystkie 3 mieszkania objęte programem zostaną wykupione przez pracowników szpitala, niestety będziesz musiał poczekać na następną okazję.
Jak znaleźć mieszkanie objęte programem?
Dużą wadą programu First Homes Scheme jest brak jednego, zintegrowanego portalu, na którym pojawiałyby się ogłoszenia o mieszkaniach objętych programem na sprzedaż. W rezultacie, mieszkań trzeba szukać na stronach deweloperów lub portalach ogłoszeniowych. Dużo deweloperów ma na swoich oficjalnych stronach internetowych podstrony w pełni poświęcone First Homes Scheme – mogą tam pojawiać się aktualne oferty sprzedaży jak i informacje o przyszłych ogłoszeniach.
Okazji można szukać również na portalach takich jak Zoopla i Rightmove, czyli na najpopularniejszych stronach z ofertami sprzedaży. Niestety żaden z tych portali nie wprowadził jeszcze możliwości filtrowania ofert pod względem uczestnictwa w programie, ale mieszkania objęte First Homes Scheme zawsze będą wyróżniać się stosunkowo niską ceną i najprawdopodobniej wzmianką w opisie, że mogą być zakupione tylko przez osoby kupujące po raz pierwszy (FTB).
Alternatywnym, sprytniejszym sposobem szukania takich mieszkań jest strona lokalnego councilu. To właśnie ta instytucja zarządza programem w okolicy, więc zawsze dysponuje informacjami z pierwszej ręki. Niestety z udostępnianiem ich jest różnie – niektóre councile mają zakładki z informacjami o ogłoszeniach na swoich stronach internetowych, a z innymi trzeba jest się skontaktować telefonicznie. Czasami jest też opcja zapisania się do newslettera lub listy mailingowej w sprawie dostępnych nieruchomości.
Innymi organizacjami, które mogą pomóc w znalezieniu mieszkania są agencje nieruchomości oraz spółdzielnie mieszkaniowe.
Jak duża jest szansa, że znajdę mieszkanie?
Chociaż założenia programu są bardzo atrakcyjne, w praktyce mieszkania obejmowane programem First Homes Scheme stanowią bardzo mały procent wśród innych mieszkań w kategoriach określonych jako “domy dostępne cenowo”. Widać to w publicznie dostępnych statystykach udostępnionych na stronie rządowej. Nie dość, że łącznie oddanych domów w ramach programu First Homes Scheme było tylko 1275, to w ciągu ostatniego roku ich liczba wynosi okrągłe 0. Pozostaje więc tylko czekać i patrzeć co przyniesie przyszłość. Jeśli chciałbyś wziąć udział w programie, warto na bieżąco sprawdzać portale informacyjne w poszukiwaniu nowych ogłoszeń.
Leave a Reply