Jeśli zamierzasz w przyszłości kupić nieruchomość na kredyt hipoteczny, musisz liczyć się z koniecznością wniesienia wkładu własnego. Aby dostać kredyt na dobrych warunkach, powinieneś mieć odłożone chociaż 10% lub 15% wartości twojego przyszłego domu. Biorąc pod uwagę aktualne ceny nieruchomości w UK, wartości te nie są małe i często sięgają kilkudziesięciu tysięcy funtów. Uzbieranie takiej kwoty nie należy do najłatwiejszych zadań, jednak istnieje kilka narzędzi, które mogą zdecydowanie je ułatwić — jednym z nich jest konto oszczędnościowe Lifetime ISA.
Wkład własny przy kredycie hipotecznym w UK
Wkład własny jest nieodłączną częścią większości kredytów hipotecznych. Banki wymagają jego wniesienia, w celu obniżenia współczynnika Loan-to-Value (LTV) kredytu. Jest on bardzo ważną częścią oceny zdolności kredytowej, ponieważ bezpośrednio wpływa na wysokość ryzyka, które ponosi bank, udzielając finansowania. LTV pokazuje stosunek kwoty pożyczki do wartości nieruchomości. Im niższy jest ten wskaźnik, tym mniejsze ryzyko ponosi bank — w razie przejęcia nieruchomości istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że jej cena sprzedaży okaże się niższa niż udzielona pożyczka. Z tego wynika kolejna zależność: im większy depozyt wniesie kupujący, tym lepsze warunki kredytu hipotecznego może otrzymać. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby zgromadzić jak największe oszczędności do wkładu własnego.
Lifetime ISA
Rząd Wielkiej Brytanii pomaga osobom kupującym swoją pierwszą nieruchomość (First Time Buyers) na wiele różnych sposobów, między innymi umożliwiając korzystanie z programów pomocowych lub wprowadzając ulgi podatkowe. Oprócz tego, w 2017 roku zaprezentował on kolejny rachunek oszczędnościowy z serii kont Individual Savings Account (ISA), który skupiony jest na gromadzeniu oszczędności wyłącznie w dwóch celach — na emeryturę lub na wkład własny przy pierwszej nieruchomości. W tym artykule skupimy się głównie na tej drugiej możliwości.
Lifetime Individual Savings Account (Lifetime ISA, LISA) ma dwa zasadnicze zalety — nie jest objęta podatkiem dochodowym oraz do wpłacanych pieniędzy dodawany jest bonus w wysokości 25% ich kwoty. Brak opodatkowania rachunku nie jest niczym szczególnym w kontekście rachunków wspieranych przez rząd, ponieważ każde z kont z serii ISA działa na podobnych warunkach. Prawdziwym atutem są tutaj właśnie bonusy wypłacane ze skarbu państwa. Przykładowo, jeśli wpłacisz w danym miesiącu £200, otrzymasz od rządu dopłatę w wysokości £50. Dodatkowo, konta te są oprocentowane stałą lub zmienną stopą procentową, tak jak inne rachunki oszczędnościowe, zazwyczaj od 3% do 5%.
Wpłacając co miesiąc kilkaset funtów, w kilka lat jesteś w stanie uzbierać naprawdę pokaźną sumę, która znacząco może podwyższyć twój wkład własny, zapewniając Ci lepsze warunki kredytu hipotecznego. Sprawdźmy, ile pieniędzy jesteś w stanie uzbierać, wpłacając £300 miesięcznie przez 5 lat:
Pod koniec każdego miesiąca, w którym wpłaciłeś £300, na twoim rachunku pojawia się dodatkowe £75. Po roku zasilania konta, twoje oszczędności wyniosą około £4,700, a po pięciu aż £23,500. To już wystarczy na 10% wkład własny na mieszkanie warte £235,000!
Rodzaje Lifetime ISA
Osoby zainteresowane kontem LISA mają do wyboru dwa rodzaje takiego rachunku. Korzyści i warunki obydwu są takie same, ale różnią się sposobem przechowywania środków i ryzykiem z tym związanym.
Cash Lifetime ISA to najpopularniejszy i najprostszy rodzaj konta LISA. Działa ono podobnie do tradycyjnego rachunku oszczędnościowego. Oszczędności pomnażają się za sprawą bonusów od rządu oraz stałego lub zmiennego oprocentowania. Ryzyko przy korzystaniu z takiego konta jest zerowe, a zysk mocno przewidywalny.
Drugim rodzajem jest Stocks and Shares Lifetime ISA (nie pomylić ze zwykłym Stocks and Shares ISA). W tym wariancie środki są inwestowane w różne instrumenty finansowe, co potencjalnie może przynieść większy zysk z inwestycji, ale jednocześnie wiąże się z większym ryzykiem. W większości przypadków inwestycjami zarządza dostawca konta LISA, lokując środki w aktywach zgodnie z wybranym przez Ciebie profilem ryzyka. Niektórzy dostawcy umożliwiają też w pełni samodzielne zarządzanie portfelem inwestycyjnym.
Jeśli chcesz, możesz otworzyć obydwa konta jednocześnie, ale w danym roku możesz wpłacać środki tylko na jedno z nich. Przykładowo, jeśli zasilisz swoje Cash LISA w 2025, będziesz mógł przelać pieniądze na swoje drugie konto Stocks and Shares LISA dopiero w 2026.
Warunki i ograniczenia konta Lifetime ISA
Rachunek Lifetime ISA może otworzyć każda osoba, która ma od 18 do 39 lat, a środki można na nim kumulować do skończenia 50 roku życia. Jak łatwo się domyślić, Lifetime ISA ma też swoje ograniczenia — obowiązuje roczny limit wpłacanych środków, a wypłacić je można tylko i wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach.
Aby uniemożliwić czerpanie korzyści z 25% bonusu osobom, które faktycznie tego nie potrzebują, przy Lifetime ISA obowiązuje roczny limit wpłacanych środków, wynoszący £4,000. Włącza się on do puli ogólnego limitu £20,000 obowiązującego łącznie wszystkie konta ISA. Oznacza to, że maksymalny roczny bonus z tytułu Lifetime ISA wynosi £1,000.
Warto również pamiętać, że aby skorzystać z konta Lifetime ISA do zakupu nieruchomości, trzeba posiadać status First Time Buyer.
Jak mogę wypłacić środki z konta?
Jak wcześniej wspomniałem, wypłacanie środków z konta Lifetime ISA jest ściśle uregulowane i nie można tego robić według własnego uznania. Można tego dokonać na 2 sposoby:
- Przy zakupie nieruchomości – jeśli chcesz wykorzystać środki z LISA do opłacenia wkładu własnego, twój conveyancer kontaktuje się z dostawcą konta kilka dni przed finalizacją transakcji i prosi o przelanie pieniędzy na jego konto. Przy completion date, wszystkie środki z konta (łącznie z rządowym bonusem i ewentualnymi zyskami z inwestycji) są przekazywane sprzedającemu. Sam nie masz żadnej styczności z twoimi oszczędnościami podczas takiej operacji — wszystko odbywa się pomiędzy twoim prawnikiem, dostawcą Lifetime ISA i kupującym;
- Przy wypłacaniu środków na emeryturę – po ukończeniu 60 roku życia możesz wypłacić wszystkie środki z konta LISA i przeznaczyć je na dowolny wybrany przez Ciebie cel. W tym momencie nie ma już żadnych ograniczeń i oszczędności są w pełni do twojej dyspozycji. Jeśli twój dostawca konta oferuje taką usługę, możesz rozłożyć wypłatę w czasie i pobierać pieniądze stopniowo.
Jeśli podejmiesz decyzję o wypłacie środków z konta LISA nie stosując się do tych wytycznych, będziesz musiał zapłacić karę w wysokości 25% wypłacanej kwoty. Na pierwszy rzut oka może się wydawać że stracisz tylko bonus, jednak jest to błędna obserwacja. Kara w wysokości 25% wypłacanych pieniędzy obejmuje nie tylko dodatek od rządu, ale również część twoich własnych pieniędzy:
Masz na koncie £5,000, z czego £1,000 jest dodatkiem od rządu.
Wypłacając całą kwotę, musisz zapłacić od niej 25%, czyli aż £1,250.
Istnieje jednak kilka wyjątków, które pozwalają na wypłatę środków z Lifetime ISA bez płacenia kary osobom w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Do takich sytuacji zaliczają się:
- Niezdolność do pracy (na przykład w wyniku wypadku lub choroby);
- Diagnoza choroby śmiertelnej;
- Śmierć właściciela konta (środki są wtedy częścią masy spadkowej a kara nie zostaje naliczona).
Podsumowanie
Jak widać, konto Lifetime ISA jest świetnym sposobem do uzbierania oszczędności na wkład własny do kredytu hipotecznego. Wpłacając co miesiąc kilkaset funtów, już po kilku latach możesz uzbierać ponad 20 tysięcy funtów, za sprawą oprocentowania oraz 25% bonusu od rządu. Pamiętaj, że wypłacenie pieniędzy z konta wiąże się z koniecznością zapłacenia 25% kary, która zabiera Ci nie tylko bonus, ale i część twoich własnych oszczędności. Jeśli zależy Ci na jeszcze wyższej stopie zwrotu, możesz rozważyć konto Stocks and Shares LISA, które umożliwi Ci zainwestowanie oszczędności w aktywa — pamiętaj tylko, że wiąże się to z wyższym ryzykiem.
Leave a Reply